Šta je magla i kako nastaje? Koji uslovi i predeli pogoduju formiranju magle, a na koji način dolazi do razilaženja magle?

Magla je najjednostavnije rečeno oblak koji „leži na zemlji“. Sastoji se od vrlo sićušnih kapljica vode koje lebde u vazduhu pri tlu. Magla smanjuje vidljivost na ispod 1 kilometar, dok je pri sumaglici vidljivost između 1 i 10 kilometara. Može se javiti u bilo kom delu godine, ali je češća u jesen i zimu.

Magla se formira kada se vazduh ohladi do/ispod tačke rose – temperature na kojoj vazduh postaje zasićen vodenom parom (relativna vlažnost vazduha 100%), pa dolazi do kondenzacije vodene pare u mikroskopske kapljice vode koje lebde u vazduhu.

U zavisnosti od načina i uzroka koji dovode do zasićenja vazduha vodenom parom, magla se deli na nekoliko tipova. U kontinentalnim predelima našeg regiona, preovlađuje radijacioni tip magle.

Ova vrsta magle se formira u vedrim noćima, u kojima je tiho/mirno ili duva sasvim slab vetar. Tada se najpre hladi podloga, a zatim izračivanjem i vazduh uz podlogu. Hlađenjem se dostiže tačka rose, i počinje postepeno formiranje magle. Ovakvi vremenski uslovi su obično prisutni za vreme uticaja anticiklona – polja visokog vazdušnog pritiska.

Da bi se formirala magla pored hlađenja vazduha, potrebno je da ima dovoljno vodene pare u vazduhu, ali i jezgara kondenzacije – čestica na kojima će se vodena para kondenzovati u kapljice.

Radijacioni tip magle češće se formira u blizini vodenih površina – doline reka, obale jezera, močvarna područja itd. gde je veći sadržaj vodene pare u vazduhu zbog isparavanja s vodenih površina.

Radijacione magle se takođe češće formiraju u dolinama i kotlinama, gde se tokom noći hladan vazduh koji je „gušći - teži“ sliva niz padine brda i planina prema dnu doline/kotline, gde zatim brže dolazi do dostizanja tačke rose i formiranja magle. Još jedan slučaj kada se radijacione magle često javljaju je kada nakon padavina usledi vedra i mirna noć.

Vetar sprečava formiranje radijacione magle, jer meša slojeve vazduha, pa nema izraženijeg hlađenja i dostizanja tačke rose. Oblaci takođe sprečavaju formiranje ove magle, jer se ponašaju kao pokrivač, koji sprečava da toplota odlazi u atmosferu, već se vraća prema tlu.

Ako se magla već formirala, do njenog razilaženja dolazi uz pomoć vetra, ili sunčevog zračenja, koje zagreva podlogu i vazduh. Što je viša temperatura vazduha, to vazduh može da sadrži više vodene pare, pa raste i tačka rose, i tako dolazi do isparavanja magle.

Što je sloj magle deblji, gušći i rasprostranjeniji, to se magla teže razilazi. U hladnoj polovini godine noći su duže u odnosu na dane, Sunce je pod manjim uglom, pa sporije zagreva podlogu i vazduh, te se magla može duže zadržati, ponekad ceo dan ili nekoliko dana u nizu.